Steenkool (thermische) staat weer op onze radar! Gevolg van sluiting van de straat van Hormuz (nr.4).

Steenkool (thermische) staat weer op onze radar! Gevolg van sluiting van de straat van Hormuz (nr.4).

OMS nieuwsbrief: week 14 / jaar 9/ 27-03-2026

Inleiding

Deze week het vierde deel over het sluiten van de straat van Hormuz en de gevolgen hiervan. Dit keer gaat het over het gevolg van aardgasleveranties naar Europa, en de enige realistische vervanging hiervan: thermische steenkool. Tevens hebben we een Europees aandeel gekocht, zie onderop het artikel.

King Coal is back!

King coal is back

We raden u aan om deel 1, 2 en 3 van deze serie te lezen. We zullen u niet de linken geven, die kunt u vast wel vinden op onze website. Dit artikel gaat over thermische steenkool, maar we beginnen met de situatie van aardgas waarin het zich nu bevindt op het Europese continent. Na aanleiding van deze situatie, zullen we een poging doen om aan u uit te leggen, waarom wij het nu verstandig vinden, om in een Europees steenkool bedrijf te stappen.

Waar komt het aardgas vandaan?

LNG import to Europe
Bron: Statista
Natural gas import via Pipeline to Europe
Bron: Statista

Bovenstaande afbeeldingen zijn de aardgas importen via een schip (links) of via een pijpleiding (rechts). Duidelijk is te zien dat Noorwegen onze levensader is, en dat Europa blij mag zijn dat nog iemand de aardgas uit de grond wilt halen, in dit prachtige continent. Dit is dan ook de reden waarom wij een Noors olie en gasbedrijf in de portfolio hebben. Als het om LNG aanvoer gaat, dat per boot naar Europa komt, is de USA de grootste leverancier. Wij vermoeden dat Canada ook in deze mix zit, maar dat laat het plaatje niet zien. Het kan zijn dat de gegevens iets te oud zijn voor de LNG leveranties van Shell die het eind vorig jaar is opgestart vanuit Canada.

Rusland is in beide gevallen nog steeds de 2de of 3de leverancier van Europa. Onlangs pleitte de Belgische premier voor schrappen van de sancties en openstellen van de Europese aardgasmarkt voor Russisch gas. Er zijn echter erg veel stemmen tegen dit voorstel, vanwege de oorlog in de Oekraïne en het wantrouwen jegens Rusland. Er zijn zelfs erg veel stemmen die de Russische import helemaal willen schrappen. Succes, zouden we willen zeggen. Het lijkt ons uiterst onverstandig en wij kopen alvast een warme trui voor de volgende winter. Mevr. Meloni van Italië, lijkt het beste inzicht te hebben in de situatie en is onlangs naar Algerije afgereisd, om meer aardgas te kopen voor haar land. Wij denken dat meer leiders als haar nodig zijn in Europa, die actie nemen in plaats van op hun handen te zitten. Waarom zeggen we dit, kijk naar de aardgasvoorraad van Nederland op dit moment.

Natural Gas storage during summer and winter and different years
Bron: X
LNG replaces other sources in the Netherlands
Bron: X

De aardgas voorraad is op het absolute dieptepunt op dit moment, zie linker afbeelding van de Nederlandse journalist Martien Visser, die regelmatig tweet over dit onderwerp. In deze afbeelding stellen de gekleurde lijnen de voorraad van aardgas voor tijdens een heel jaar, en elk jaar heeft een aparte kleur. Nu daalt de voorraad iedere winter en stijgt deze in de zomer, als het verbruik ook daalt. Bij de cirkel is aangegeven waar we op het heden staan met de aardgasvoorraad. Op het laagste punt ooit, tussen de 6-7%. Het punt is, dit moet een keer worden aangevuld. Een manier om dit te doen, is minder verstoken om elektriciteit te maken. Onthoudt u dit even. In het rechter plaatje is duidelijk te zien dat de Nederlandse aardgas vraag, steeds meer aangevuld wordt met LNG. Dit moet van ver komen, is duur en onzeker qua aankomst. Onzeker zeggen we in dit geval, omdat tankers plotseling koers kunnen veranderen van naar Europa naar Azië. Dit om een geopolitieke reden (USA wil Europe dwingen iets te doen, bijvoorbeeld helpen om de straat van Hormuz te openen) of prijstechnische reden (Azië betaalt meer).

En als we teruggaan naar de afbeeldingen boven de bovenstaande afbeeldingen, dan is dit precies de reden waarom wij denken dat Europa letterlijk in de kou komt te staan. Tenzij we de rekening betalen en onze concurrentie positie overal uithollen. Men kan natuurlijk zeggen, ach er komt maar 7% LNG uit Qatar, dat is peanuts. Maar dan stapt men volledig aan het feit voorbij, dat de LNG tankers, als er echt schaarste volgende winter, vanuit de USA niet naar Europa varen, maar naar Azië kunnen varen. We maken ons in Europa totaal afhankelijk. Om dit duidelijk te maken hebben we een plaatje bijgevoegd hoeveel Aziatische landen van aardgas afhankelijk zijn vanuit het Midden-Oosten (en dus de straat van Hormuz), en als dit er niet meer is, dus ergens anders vandaan moet halen.

Share of Middle eastern LNG in total imports by Asian Countries

Welke aardgascentrales hebben we in Europa

Nederland

CentraleLocatieVermogen (MW, afgerond)Exploitant
MagnumEemshaven~1.300RWE
Eemscentrale (STEG)Eemshaven~1.350ENGIE
ClauscentraleMaasbracht~1.300RWE
Maxima-centraleLelystad~870ENGIE
MoerdijkcentraleMoerdijk~430RWE
Sloe CCGTVlissingen-Oost~870Sloe Power

België

CentraleLocatieVermogenExploitant
Drogenbos CCGTDrogenbos~430ENGIE
Herdersbrug CCGTBrugge~430ENGIE
Rodenhuize CCGTGent~400ENGIE
Vilvoorde (CCGT, deels)Vilvoorde~400(diverse)

Duitsland (selectie ≥300 MW)

CentraleLocatieVermogenExploitant
Irsching 4Bayern~550Uniper
Irsching 5Bayern~845Uniper
Lingen CCGTNiedersachsen~900RWE/Uniper
Gersteinwerk KNRW~800RWE
Knapsack CCGTNRW~800Statkraft
Lausward “Block F”Düsseldorf~600Stadtwerke
Südwestfalen CCGTWerdohl~400Mark-E

Frankrijk

CentraleLocatieVermogenExploitant
CCGT BlénodBlénod~430EDF
CCGT MartiguesMartigues~930EDF
CCGT BouchainBouchain~575EDF/GE
CCGT Pont-sur-SambreNord~420Dalkia

Italië (grote selectie)

CentraleLocatieVermogenExploitant
Torrevaldaliga Sud (gasblokken)Civitavecchia~800Enel
CCGT BrindisiBrindisi~800Enel
CCGT La SpeziaLa Spezia~800Enel
CCGT TavazzanoLombardije~1.100Enel
CCGT TurbigoTurbigo~800Iren
CCGT FusinaFusina~800Enel

Spanje

CentraleLocatieVermogenExploitant
CCGT CastellónCastellón~800Iberdrola
CCGT ArcosCádiz~800Endesa
CCGT BesòsBarcelona~800Endesa
CCGT SaguntoSagunto~800Naturgy
CCGT San RoqueCádiz~800Naturgy

Portugal

CentraleLocatieVermogenExploitant
Ribatejo CCGTCarregado~1.200EDP
Pego CCGT (na steenkool)Pego~800Endesa

Griekenland

CentraleLocatieVermogenExploitant
Megalopoli V CCGTPeloponnesos~800PPC
Agios Nikolaos CCGTViotia~800Mytilineos
Lavrio CCGTAttica~550PPC

Polen

CentraleLocatieVermogenExploitant
Stalowa Wola CCGTStalowa Wola~450Tauron/PGNiG
Włocławek CCGTWłocławek~460Orlen
Płock CCGTPłock~600Orlen

Tsjechië

CentraleLocatieVermogenExploitant
Počerady CCGTPočerady~880ČEZ

Oostenrijk

CentraleLocatieVermogenExploitant
Mellach CCGTStiermarken~840Verbund
Timelkam CCGTOpper-Oostenrijk~400Energie AG

Finland

CentraleLocatieVermogenExploitant
Vuosaari C & BHelsinki~600Helen

Denemarken

CentraleLocatieVermogenExploitant
Avedøre 2 (multi-fuel, incl. gas)Kopenhagen~800Ørsted

Ierland

CentraleLocatieVermogenExploitant
Huntstown CCGT 1 & 2Dublin~750Energia
Whitegate CCGTCork~445Bord Gáis

Verenigd Koninkrijk (selectie ≥300 MW)

CentraleLocatieVermogenExploitant
Pembroke CCGTWales~2.200RWE
Staythorpe CNottingham~1.700RWE
Grain CCGTKent~1.300Uniper
Langage CCGTDevon~900Centrica
Severn PowerWales~800Calon/others
Carrington CCGTManchester~880ESB
South Humber BankLincolnshire~1.200Centrica
Peterhead CCGTSchotland~1.200SSE

Noorwegen

Noorwegen draait vooral op waterkracht; gascentrales zijn beperkt.

CentraleLocatieVermogenExploitant
Kårstø CCGT (meestal stilgelegd)Kårstø~420Gassnova/Statkraft
Mongstad CCGT (CHP, grotendeels stil)Mongstad~280Equinor

Hongarije

CentraleLocatieVermogenExploitant
CCGT GönyűGönyű~430E.ON/Uniper

Roemenië

CentraleLocatieVermogenExploitant
Brazi CCGTBrazi~860OMV Petrom

Kroatië

CentraleLocatieVermogenExploitant
Plomin CCGT (na steenkool, gepland/nieuw)Istrië~400HEP

De rest van de landen hebben veelal kleinere centrales, deze noemen we maar niet, anders krijgen we helemaal een lange lijst. We denken dat u het plaatje wel begint te begrijpen.

Samenvatting

  • Grote gascentrales (≥300 MW) concentreren zich vooral in:
    Nederland, Duitsland, VK, Italië, Spanje, Portugal, Frankrijk, Griekenland, Roemenië, Polen, Tsjechië, Oostenrijk, en Ierland.
  • Noorwegen, Zwitserland, Scandinavië hebben weinig grote gascentrales; hun elektriciteit komt vooral uit waterkracht, kernenergie en wind.
  • Totale verbruik in deze centrales is 20-25% van de totale aardgas toevoer naar Europa. Dus we kunnen zeggen, dat een kwart van al het gas wat wordt aangevoerd in Europa, gebruikt wordt om elektriciteit te maken.

Wat als het aardgas te duur wordt, of het er niet voldoende meer is?

Dan wordt het vrij simpel. Dan hebben we iets anders nodig. Wind en zon is lastig en niet altijd aanwezig. Kernenergie kan, maar is beperkt, Frankrijk doet zijn best om zoveel mogelijk te exporteren. Er is maar 1 alternatief: KING COAL, oftewel de oude vertrouwde thermische steenkool.

Chart of thermal coal versus natural gas in Europe

Om de relatie tussen thermische steenkool (blauwe lijn, in dit geval de Rotterdamse steenkool prijs) en de Europese aardgasprijs (candle-stick lijn) te laten zien hebben we deze weergegeven in de bovenstaande afbeelding. Dat de aardgasprijs omhoog zal gaan de komende maanden, staat als een paal boven water. Dat hierdoor de thermische steenkool prijs mee zal stijgen, ook.

Korte feitelijke overzicht van thermische steenkool centrales per regio (2025–2026)

  • Duitsland: Nog een reeks bruinkool- en steenkoolcentrales (RWE, LEAG, Uniper). Maar: versnelde uitfasering, veel eenheden al gesloten of met sluitingsdatum vóór 2030
  • Polen: Veruit de grootste kolenvloot in de EU. Grote centrales: Bełchatów, Opole, Kozienice, Jaworzno, Turów, enz. Kolencentrales vormen nog steeds de ruggengraat van de Poolse stroomvoorziening
  • Tsjechië, Bulgarije, Roemenië, Griekenland. Nog significante kolencapaciteit, maar met uitfaseringsplannen.
  • Spanje, Portugal, Frankrijk, Italië, Nederland, en VK. Het grootste deel van de kolencentrales is al gesloten, of heeft een harde sluitingsdatum.
  • Nederland: alleen nog Eemshaven en Maasvlakte (RWE/Uniper) in bedrijf, met uitfasering richting 2030. Er is sprake van op dit moment om ze voorlopig open te houden, lijkt ons verstandig.
  • VK: nog maar een handvol operationele kolencentrales, vrijwel volledig op weg naar nul.

Wij denken dat veel besluiten om de steenkoolcentrales te sluiten, teniet worden gedaan, of uitgesteld worden. Hierdoor zal steenkool naar Europa weer hoogtij dagen kennen het komende jaar, steenkool is eenvoudig en makkelijk aan te komen, goedkoper dan gas, en onafhankelijk van de staart van Hormuz. Dit zal men moeten gaan inzien. Azië zit in hetzelfde schuitje, ook hier zal men gas vervangen door steenkool. Sommige landen communiceren daar al openlijk over, zoals Japan.

Welke Europese landen gebruiken deze thermische kolen?

  • Polen (veruit de grootste)
  • Duitsland (sterk dalend, maar nog steeds relevant)
  • Tsjechië
  • Bulgarije
  • Roemenië
  • Griekenland
  • Kleinere gebruikers: Nederland (nog 2 operationele kolencentrales), Italië (restcapaciteit), Spanje (bijna volledig uitgefaseerd), en VK (bijna nul)

Van wie krijgt Europa zijn thermische steenkool?

  • 1. Verenigde Staten. Europa’s grootste leverancier van thermische steenkool. Vooral uit: Illinois Basin, Powder River Basin, Northern Appalachia. Dus hier ook de USA, we kunnen maar beter lief zijn tegen Trump. Wordt veel gebruikt in elektriciteitscentrales in Duitsland, Polen, Tsjechië, en Nederland.
  • 2. Colombia. De belangrijkste vervanger van Russische thermische kolen. Hoogcalorische thermische steenkool. Grote volumes naar Rotterdam, Antwerpen, Hamburg.
  • 3. Zuid‑Afrika. Export via Richards Bay Coal Terminal. Veel gebruikt door Zuid‑Europa en soms Duitsland.
  • 4. Indonesië. Lage tot middel calorische thermische kolen. Vooral voor Spanje, Italië, en Griekenland.
  • 5. Australie: Let op: Australië levert vooral metallurgische kolen, maar een klein deel van hun export naar Europa is thermisch.
  • 6. Kazachstan. Thermische kolen voor Oost‑Europa. Vooral Polen, Bulgarije, en Roemenië.

Conclusie IA-pro

We zien duidelijk een trend van stijgende aardgasprijzen. Ook hebben we gezien dat 20-25% van de totale toevoer van aardgas nodig is, voor het maken van elektriciteit. We moeten er dus rekening mee houden, dat een een deel hiervan, en wij denken dat dit deel maximaal zal zijn voor de capaciteit in de steenkoolcentrales, vervangen wordt naar thermische steenkool.

Dit betekent dat Europa meer thermische steenkool nodig zal hebben. Maar ook Azië zal meer steenkool nodig hebben, we hebben gezien dat zij nog een groter probleem hebben. Hiervoor hebben we veel thermische steenkool investeringen in Australië, waar we onlangs aandelen hebben bijgekocht op een positie, die we al langer hadden, maar wilde uitbreiden. We hebben ook een Zuid-Afrikaanse producent, die beide kanten op kan, zowel naar Europa als Azië, in de portfolio. Wat we echter mistte is een producent van thermische steenkool in Europa. En dan liefst in het land, waar men ook het meeste verbruikt, Polen. We hebben daarom een Pools aandeel gekocht dat aan deze behoefte voldoet. Leden zijn reeds op de hoogte gesteld, we hebben de link ook hieronder weergegeven:

Voor leden: 20-03-2026 (OMS): We kopen een Europees steenkool bedrijf – Investor Assistance Pro

Wilt u lid worden, dan kunt u zich hier inschrijven: Pricing – Investor Assistance Pro

Video update van deze week:

Hieronder de laatste video update waar we langs de grafieken van de belangrijkste grondstoffen lopen, wekelijkse updates vanuit X, en wekelijkse geopolitieke updates, geven.

Verder raden leden aan om regelmatig te kijken op onze portfolio pagina: Portfolio – Investor Assistance Pro. Let op overzichten kunnen een dag later pas aangepast zijn, kijk dus regelmatig op onze website, en naar de datum van de update.

Motto blijft: Geduld, de grondstoffen bullmarket is in volle gang!

Leden sectie op IA-pro website

Bent u na het lezen overtuigd dat onze service wat voor u is, kunt u een abonnement nemen op onze betaalde service. Op onze betaalde website, hebben wij de volgende abonnementen, klik op de onderstaande afbeelding om naar de website te gaan om een abonnement af te sluiten.

Voor leden van deze gratis site (blijft zo) raden we aan eens een kijkje te nemen op de nieuwe site. Deze is met de bovenstaande button te bereiken. U kunt alleen niet verder dan de homepagina. Achter deze pagina bouwen we een site op met veel informatie voor beleggers. Om de aandelen te bekijken die wij kopen moet u echter een abonnement bij ons aanschaffen.

IA-pro website

Huishoudelijke mededelingen:

Mededeling aan leden met een betaald abonnement en leden met een gratis abonnement.

Het lijkt erop dat we niet iedereen bereiken, wilt u daarom zeker stellen dat onze mail niet in de spam folder terecht komt. Dit kunt u doen door de volgende email adressen als contact toe te voegen:

 Een abonnement op onze nieuwsbrieven van beleggershulp, zijn 100% gratis. Neem daarom een abonnement door hier op te klikken.

Verder willen we u op de kleine lettertjes wijzen. We kiezen wel eens voor de woorden, advies, adviseren, ect, ect. We willen u erop wijzen dat we geen financiële adviseurs zijn. We zijn dus absoluut geen financieel adviseurs of vermogen beheerders. We vertellen u louter wat wij doen met ons geld en hierop kunt u uw eigen investeringsbeslissingen nemen. Wij willen dit graag nog een keer benadrukken. Dus doe uw eigen research. We zullen in de toekomst onze woorden voorzichtiger gaan kiezen omdat we ons realiseren dat dit nogal eens verwarring kan opleveren, ook al is dit een gratis nieuwsbrief.

Reacties zijn gesloten.